Bilbo, ekainaren 3a.
EAPN Euskadik BBK Kunan (Plaza aretoan) kontraste-topaketa bat egin du 8 gazterekin eta erakunde parte-hartzaileetako bi profesionalekin, 2026ko martxotik maiatzera bitartean gazteei eta parte-hartzeari buruz egindako diagnostikoaren esparruan.
Espazio horren helburua zen prozesuaren atariko ondorioak itzultzea eta kontrastatzea, azken ekarpenak jasotzea eta hobetzeko proposamenak doitzea, sarean lan zabalagoa egin ahal izateko.
Diagnostikoa partaidetza-prozesu gisa planteatu da, hobeto ulertzeko zer ulertzen duten gazteek parte-hartzeaz, zer esperientzia dituzten aldez aurretik, zer oztopo eta motibazio identifikatzen dituzten eta zer behar adierazten dituzten, erakunde eta talde profesionalei zuzendutako gomendio zehatzak egiteko.
Partekatutako ikaskuntza nagusiak
Topaketan funtsezko ideia bat berretsi zen: gazte askorentzat parte-hartzea ez da berehalako lehentasuna, ez interesik ezagatik, baizik eta premiazko premiekin lehiatzen delako (hizkuntza, ikasketak, enplegua, etxebizitza, diru-sarrerak, administrazio-erregularizazioa edo buru-karga).
Beste ondorio garrantzitsu batzuk ere azpimarratu ziren:
• Zer da parte hartzea: parte-hartzea komunitatearekin (laguntzea, boluntariotza) eta erakundeek sustatutako aisialdi-jarduerekin lotzen da; herritarren edo politikaren dimentsioa gutxi ezagutzen da, eta askotan botoa ematera edo “paperak edukitzera” soilik lotzen da, eskubideekin eta eraginarekin lotu gabe
• “Zirkuitutik kanpoko” harreman-guneen beharra: hainbat pertsonak adierazi dute beren adineko gazteekin jarduerak partekatu nahi dituztela eta gizarteratzeko zirkuitutik kanpoko jendearekin harremanak izan nahi dituztela, dena “migrante” etiketatik antola ez dadin saiatuz.
• Oztopo zehatzak: hizkuntza (eta itzulpenaren mugak), nekea eta denborarik eza, administrazio-egoerari lotutako segurtasunik ezak, eta aurretiko esperientzia negatiboak proposamen paternalistak edo gutxi zaindutakoak hautematen dituztenean.
Finkatzen diren proposamenak
Egindako kontrastearen ildotik, parte-hartzea modu erabilgarriagoan, malguagoan eta eskuragarriagoan diseinatzeko proposamenak jasotzen ditu dokumentuak, adibidez:
• Proposamen laburrak, presio txikikoak, hasiera eta amaiera argiak dituztenak, bizi-uneko izapideekin eta betebeharrekin lehiatzen ez direnak.
• Mailak eta formatuak bereiztea: aisialdi eta lotura komunitariotik hasi eta eskubide- eta eragin-eremuetara arte, sakondu nahi dutenentzat (“parte hartzeko eskola” arin eta praktikoaren ideia barne).
• Informazio argia eta segmentatua duten deialdi-kanalak hobetzea, eta “zubi” gazteak aktibatzea, berdinen arteko gomendioak motibazioa indartu dezan.
• Gazteentzako espazio espezifikoak sortzea beharrezkoa denean (ez segregazio gisa, bizi-etaparen zaintza gisa baizik) eta eskaintzen dena elkarrekin ebaluatzea, erakundeek benetan itzulita.
Hurrengo urratsak
Topaketa horretatik abiatuta, prozesu zabalago bat diseinatzea da helburua, gazte gehiago eta sareko erakunde gehiago sartuz, EAPN Euskadin gazteen parte-hartzea sustatzeko jarraibide partekatuak eta ekintza zehatzak eraikitzen jarraitzeko.